Tiếng Việt
Như đã có lần lưu ý, trước Công đồng Vaticanô II, năm phụng vụ được tổ chức khác với bây giờ. Các Chúa Nhật được tính dựa theo hai đại lễ Giáng Sinh và Phục Sinh. Lễ Giáng Sinh được chuẩn bị với Mùa Vọng và kéo dài với các Chúa Nhật sau lễ Hiển Linh. Lễ Phục Sinh được chuẩn bị với Mùa Chay và kéo dài với các Chúa Nhật sau lễ Hiện Xuống (hoặc có nơi tính theo lễ Chúa Ba Ngôi).
Lần này chúng ta theo dõi các bài giảng từ Chúa Nhật sau lễ Hiển Linh cho đến đầu Mùa Chay. Chủ đề các bài giảng dựa theo các bài đọc Thánh Thư hay Tin Mừng. Trên nguyên tắc, mỗi Chúa Nhật có hai bài giảng, một bài dựa trên bài Thánh Thư (trích từ thánh Phaolô), một dựa trên bài Tin mừng; tuy nhiên có một lần cả hai đều dựa theo Tin Mừng (bài 7 và 8). Sau đây là mục lục các đề tài:
1. Sự trọn lành của con người (Rm 12,2)
2. Tìm kiếm Chúa (Lc 2,48)
3. Luật hiếu khách (Rm 12,13)
4. Những nghĩa vụ của hôn nhân (Ga 2,1)
5. Kiêu ngạo và tham lam (Rm 12,16)
6. Bệnh phong của tội lỗi (Mt 8,2)
7. Chiếc thuyền huyền nhiệm (Mt 8,23)
8. Chiếc thuyền huyền nhiệm (Mt 8,23)
9 Thánh Danh Chúa (Cl 3,12)
10. Cỏ lùng và lúa mì (Mt 13,30)
“Anh em đừng có rập theo đời này, nhưng hãy cải biến con người anh em bằng cách đổi mới tâm thần, hầu có thể nhận ra đâu là ý Thiên Chúa : cái gì là tốt, cái gì đẹp lòng Chúa, cái gì hoàn hảo” (Rm 12,2).
Trong những lời này, Thánh Tông đồ khuyên chúng ta ba điều, trong đó bao gồm toàn bộ sự hoàn hảo nơi con người. Thứ nhất, từ bỏ hình dạng của thế gian — “Đừng rập theo đời này.” Thứ hai, đón nhận hình dạng của đời sống mới — “hãy cải biến con người anh em bằng cách đổi mới tâm thần.” Thứ ba, nhận biết thánh ý Thiên Chúa — “hầu có thể nhận ra đâu là ý Thiên Chúa : cái gì là tốt, cái gì đẹp lòng Chúa, cái gì hoàn hảo.”
I. Từ bỏ hình dạng của thế gian
Về điểm thứ nhất, cần lưu ý rằng có ba hình dạng của thế gian này: (1) dục vọng xác thịt; (2) ham muốn của cải trần thế; (3) kiêu ngạo với đời. Về ba điều này, 1 Ga 2,16: “Vì mọi sự trong thế gian : như dục vọng của tính xác thịt, dục vọng của đôi mắt và tính kiêu ngạo, tất cả những cái đó không phát xuất từ Chúa Cha, nhưng phát xuất từ thế gian.” Cũng cần nhớ rằng ba hình dạng ấy sinh ra ba lối sống: “dục vọng xác thịt” sinh ra lối sống trần tục; “dục vọng con mắt” sinh ra lối sống thú tính; hình dạng thứ ba sinh ra lối sống giống như ma quỷ. Về ba điều này, thánh Giacôbê (3,15) viết: “Sự khôn ngoan đó không phải từ trời cao ban xuống, nhưng là sự khôn ngoan của thế gian, của thú vật, của ma quỷ.” Qua điều thứ nhất, chúng ta “rập theo đời này” bằng việc mê ăn uống và ăn chơi sa đoạ; qua điều thứ hai, bằng tham lam; qua điều thứ ba, bằng kiêu căng — và chính những điều ấy sẽ tiêu tan cùng thế gian vốn cũng tiêu tan. Như Thánh Grêgôriô Cả nói: “Ai dựa vào điều sắp sụp đổ thì tất yếu sẽ sụp đổ khi nó tiêu tan.” 1 Ga 2,15.17: “Đừng yêu thế gian.” Vì sao? “Thế gian đang qua đi cùng với dục vọng của nó.”
II. Đón nhận hình dạng của đời sống mới
Về điểm thứ hai, cần lưu ý rằng hình dạng của đời sống mới cũng gồm ba điều: (1) sự thánh thiện của ý chí; (2) sự chân thật trong lời nói; (3) sự công chính trong hành động. Điều thứ nhất cốt ở tâm hồn; điều thứ hai cốt ở miệng lưỡi; điều thứ ba cốt ở đôi tay. Về điều thứ nhất, Ep 6,6–7: “Hãy thi hành ý muốn của Thiên Chúa từ trong lòng, với thiện chí.” Về điều thứ hai, Ep 4,25: “Từ bỏ sự giả dối, mỗi người hãy nói sự thật với anh em mình.” Về điều thứ ba, Gl 6,10: “Vậy, còn bao lâu có thời gian, chúng ta hãy làm điều thiện cho mọi người.” Về ba điều này, Ep 5,9: “Vì hoa trái của ánh sáng là tất cả sự lương thiện, công chính và chân thật” — sự lương thiện của tâm hồn, sự công chính của hành động, sự chân thật của lời nói. Hình dạng của sự lương thiện làm chúng ta nên như các thiên thần; hình dạng của sự công chính làm chúng ta nên như thần linh; hình dạng của sự chân thật làm chúng ta nên hàng thiên giới. Về ba điều này, Rm 12,1: “Hãy hiến dâng thân xác anh em làm của lễ sống động, thánh thiện, đẹp lòng Thiên Chúa.” Sống động nhờ đức tin như Hr 10,38: “Người công chính sống nhờ đức tin.” “Thánh thiện” là được tẩy sạch khỏi vết nhơ. “Đẹp lòng Thiên Chúa” nhờ sự chân thật, vì Thiên Chúa là sự thật.
III. Nhận biết ý Chúa
Về điểm thứ ba, cần lưu ý rằng “ý muốn của Thiên Chúa” gồm ba phẩm chất: thứ nhất “tốt”; thứ hai “đẹp đẽ”; thứ ba “trọn hảo”. Điều này có thể hiểu theo nhiều cách, nhưng chủ yếu theo ba cách sau.
(1) Theo nghĩa luân lý, ý muốn của Thiên Chúa là “tốt” khi sáng tạo; “đẹp đẽ” trong việc tái tạo; “trọn hảo” trong việc tôn vinh. “Tốt” khi ban các ân huệ tự nhiên; “đẹp lòng” khi ban các ân sủng; “trọn hảo” khi ban vinh quang.
- Về điều thứ nhất, Kh 4,11: “Lạy Chúa, Chúa thật xứng đáng… vì chính Chúa đã dựng nên muôn vật, và do ý Ngài muốn, mọi loài liền có và được dựng nên”. Thật vậy mọi vật đã hiện hữu trong ý nghĩ của Thiên Chúa, chúng đã được hiện hữu.
- Về điều thứ hai, Tv 30,7: “Lạy Chúa, nhờ ân nghĩa Ngài, Ngài làm cho núi của con vững vàng.”Thật vậy, khi tái tạo, Chúa lại ban cho ta vẻ đẹp thiên phú và củng cố trong sức mạnh của Thánh Thần.
- Về điều thứ ba, Ga 17,24: “Lạy Cha, con muốn rằng những kẻ Cha đã ban cho Con cũng ở với Con nơi Con ở, để họ chiêm ngắm vinh quang của Con.”
(2) Theo một nghĩa khác, ý muốn của Thiên Chúa là “tốt” trong chúng ta khi thanh tẩy ta khỏi mọi nhơ bẩn; “đẹp đẽ” khi bày tỏ lòng thương xót; “trọn hảo” nhờ nhiệt tâm của đức ái.
- Về điều thứ nhất, 1 Tx 4,3: “Đây là ý muốn của Thiên Chúa: sự thánh hóa của anh em.”
- Về điều thứ hai, Mt 9,13: “Ta muốn lòng nhân chứ không cần hy lễ.”
- Về điều thứ ba, Lc 12,49: “Ta đã đến để ném lửa xuống mặt đất; và Ta ước mong biết bao cho nó bừng cháy.”
(3) Theo nghĩa thứ ba, ý muốn của Thiên Chúa được xem là “tốt” nơi những người sống đời hôn nhân; “đẹp đẽ” nơi những người sống tiết dục; “trọn hảo” nơi các mục tử được đặt lên để giữ gìn linh hồn của các anh em.
- Điều thứ nhất có thể thấy nơi thánh vịnh142,10: “Điều đẹp ý Ngài, xin dạy con thực hiện”.
- Điều thứ hai theo 1Tx 4,4-5: Ý muốn của Thiên Chúa là anh em nên thánh, tức là xa lánh gian dâm, mỗi người hãy biết lấy cho mình một người vợ để sống cách thánh thiện và trong danh dự, chứ không buông theo đam mê dục vọng”.
- Điều thứ ba theo thánh vịnh 102, 21: Những tôi tớ Chúa luôn tuân hành thánh ý. Phần thưởng của ý muốn Chúa là sự sống đời đời — Tv 30,6: Sự sống nơi ý muốn của Ngài.
Ước chi Ngài dẫn chúng ta đến đó.
